Boekhandels zijn er in alle soorten en maten. Je hebt literaire boekhandels, kinderboekhandels, studieboekhandels, zelfstandige boekhandels, grote ketens, tijdschriftenkiosken met een kleine sortering boeken, boekhandels gespecialiseerd in Engelstalige boeken, boekhandels met een mooie koffiecorner of een leeshoek, noem maar op. Veel van deze boekhandels zijn van het type ‘dertien in een dozijn’, maar soms springt er een uit. Boekhandel de Omslag was er zo een. Ja, wás, want gisteren sloot eigenaresse Trude Gerritsma voorgoed de deuren van haar boekhandel om eindelijk van haar welverdiende pensioen te gaan genieten.
De Omslag gaat gemist worden, dat zullen vrijwel alle vaste klanten met mij eens zijn. Maar wat maakte deze boekhandel nu zo bijzonder? Dat is een vraag waarop meerdere antwoorden mogelijk zijn. Voor mij was het, naast de gezellige, knusse sfeer, vooral de persoonlijke benadering. En natuurlijk de liefde voor het boekenvak en de liefde voor lezen.
Dat laatste was overduidelijk. Waar sommige boekhandels goedgeoliede, commerciële machines zijn die zoveel mogelijk winst op moeten leveren voor de eigenaar of aandeelhouders, ging het bij de Omslag altijd om de boeken. “Poëzie is commercieel gezien niet rendabel” wordt er vaak gezegd. Bij de Omslag stond altijd een mooie collectie dichtbundels. Waarom? Omdat er genoeg Delftenaren zijn die graag gedichten lezen. De Omslag wilde aan die vraag voldoen, ondanks dat het een onderdeel was dat geen winst opleverde.
Maar er was ook de persoonlijke benadering. Je was bij deze boekhandel geen klantnummer, maar een mens. Trude en haar medewerkers kenden je en wisten van welke schrijvers en genres je hield. En omdat ze een groot deel van de boeken in haar winkel zelf gelezen had, wist Trude altijd precies met de juiste suggesties te komen. En ze is eerlijk. Als ze een boek slecht vond, zei ze dat ook. “Nee, dat is geen aanrader,” zei ze toen ik eens met een dergelijk boek in mijn handen stond. Ik vertrouwde op haar oordeel en kocht iets anders.
Ze kent ook alle schrijvers van betekenis in Nederland, die allemaal graag kwamen signeren. In maart signeerde Anna Enquist bij de Omslag. Toen kon bijna niemand vermoeden dat dit de allerlaatste signeersessie zou zijn. Ik liep, met een exemplaar van Anna’s nieuwste boek in mijn handen, naar de signeertafel. De schrijfster zat al klaar met een pen in haar had, maar Trude, die naast haar stond, zei ineens: “Dit is Dennis Herman. Hij is ook schrijver.” Die opmerking was de start van een heel leuk, persoonlijk gesprek met Anna.
Trude houdt van boeken. En van schrijvers. Of je nu een beroemde bestsellerauteur bent, of een lokale schrijver die zijn boeken in eigen beheer uitgeeft, voor Trude maakt dat geen verschil. Vanaf het allereerste moment dat ze hoorde dat ik aan het schrijven geslagen was, kreeg ik te horen dat ik haar op de hoogte moest houden en dat ze mijn boek graag in de winkel wilde hebben als het uitkwam. Toen het eenmaal zover was, zorgde ik natuurlijk dat zij de eerste was die het boek in huis had. Ze heeft zelfs nog een enorme poster laten maken met de cover van het boek erop. Die heeft wekenlang op een reclamebord voor de winkel gehangen. Wat een eer voor een beginnende schrijver.
Toen ik vertelde dat ik – omdat het Prinsenhof tijdelijk gesloten is vanwege een verbouwing – nog geen locatie had voor de presentatie van mijn tweede boek, bood ze me gelijk aan om dat bij de Omslag te doen. Ik hoefde alleen maar mensen uit te nodigen en mijn speech voor te bereiden. De rest werd allemaal geregeld, tot de drank aan toe. En wat was het een geweldige middag. Door de knusse sfeer werd het extra gezellig. Trude had zelfs een journaliste van de krant ‘Delft op Zondag’ uitgenodigd, die mij na afloop heel graag wilde interviewen.
Trude (en medewerkers), dankjewel voor alles. Ik ga De Omslag heel erg missen, niet alleen als schrijver, maar ook als lezer en boekenliefhebber. Geniet van je pensioen. Nu heb je hopelijk nog meer tijd om te lezen.
N.B. Hoewel ik vaak bij de Omslag kwam, bleek ik helemaal nooit een mooie foto gemaakt te hebben van de winkel. Toen ik in mijn archief ging zoeken, kwam ik wel bovenstaande foto tegen. Gemaakt in 2019 bij de openluchtvoorstelling ‘Theater na de Dam’ van de VAK. Een groep jonge acteurs, met op de achtergrond een van de leukste boekhandels van Nederland. Een mooie herinnering aan een winkel die nooit vergeten zal worden.